Ba-by-lôn

Hình thức tiếng Hy Lạp của BA-BÊN; tiếng Semit là Babilu, nghĩa là “Cổng của Đức Chúa Trời”. Trong các bia ký A-si-ri, tên này có nghĩa là “Thành phân tán các chi phái”. Danh sách các đời vua trên bia đá của thành này có niên đại từ năm 2300 TCN, bao gồm Khammurabi, tức Am-ra-phe (xem mục này), người đồng thời với Áp-ra-ham. Thành nằm bên sông Ơ-phơ-rát, cách nơi hợp lưu với sông Ti-gơ-rơ khoảng 200 dặm về phía thượng nguồn, dòng sông chảy qua giữa thành và chia thành ra hai phần gần như bằng nhau. Người Ê-lam đã xâm chiếm Canh-đê (tức Hạ Lưỡng Hà, hay Si-nê-a, và Thượng Lưỡng Hà, hay Ác-cát, khi đó hợp lại làm một) và bắt nơi này quy phục. Về sau, Khammu-rabi đã giải phóng thành khỏi ách đô hộ của ngoại bang và lập nên đế quốc Canh-đê mới (xem mục này), biến Ba-by-lôn thành kinh đô của vương quốc thống nhất. Thành phố này dần mở rộng về quy mô và sự tráng lệ, nhưng theo thời gian lại chịu sự thống trị của A-si-ri. Khi Ni-ni-ve sụp đổ (606 TCN), thành đã lật đổ ách thống trị của A-si-ri và trở thành kinh đô của đế quốc Ba-by-lôn đang trên đà phát triển. Dưới thời Nê-bu-cát-nê-sa, thành đã trở thành một trong những đô thị lộng lẫy nhất của thế giới cổ đại.

Sau khi trải qua nhiều thăng trầm, thành đã bị Si-ru, “vua Ê-lam”, chiếm đóng vào năm 538 TCN. Ông ban chiếu chỉ cho phép người Do Thái trở về quê hương của họ (Ê-xơ-ra 1). Kể từ đó, Ba-by-lôn không còn là thủ đô của một đế chế nữa. Thành liên tục bị các đạo quân thù địch tấn công, cho đến khi toàn bộ cư dân bị đuổi khỏi nhà cửa, và thành phố trở nên hoàn toàn hoang tàn, ngay cả vị trí của nó cũng bị nhân loại lãng quên.

Ở bờ tây sông Ơ-phơ-rát, cách Bagdad khoảng 50 dặm về phía nam, có một chuỗi các gò đất nhân tạo rộng lớn. Đó là tàn tích của thành phố từng lẫy lừng và kiêu hãnh này. Các tàn tích này chủ yếu gồm: (1) gò đất lớn được người Ả Rập gọi là Babil. Đây có lẽ là Đền Belus nổi tiếng, một kim tự tháp cao khoảng 480 foot. (2) Kasr (nghĩa là “cung điện”). Đây là cung điện vĩ đại của Nê-bu-cát-nê-sa. Nó gần như là một hình vuông, mỗi cạnh dài khoảng 700 foot. Thị trấn nhỏ Hillah gần phế tích Ba-by-lôn được xây dựng gần như hoàn toàn bằng gạch lấy từ gò đất này. (3) Một gò đất cao, trên đỉnh có một ngôi mộ hiện đại tên là Amran ibn-Ali. Đây có lẽ là phần cổ xưa nhất trong các di tích còn lại của thành phố, tiêu biểu cho tàn tích của vườn treo nổi tiếng, hoặc có thể là của một cung điện hoàng gia nào đó. Sự hoang tàn hoàn toàn của thành phố từng được gọi là “sự vinh hiển của các nước” (Ê-sai 13:19) đã được các đấng tiên tri báo trước (Ê-sai 13:4-22; Giê-rê-mi 25:12; 50:2, 3; Đa-ni-ên 2:31-38).

Ba-by-lôn được đề cập trong 1 Phi-e-rơ 5:13 không phải là La Mã như một số người lầm tưởng, mà là thành Ba-by-lôn theo nghĩa đen, nơi có nhiều người Do Thái sinh sống vào thời điểm Phi-e-rơ viết thư.

Trong Khải-huyền 14:8; 16:19; 17:5; và Khải-huyền 18:2, “Ba-by-lôn” được hiểu là La Mã, không chỉ xét về khía cạnh ngoại giáo, mà còn là sự kéo dài của quyền lực cổ xưa dưới hình thức giáo hoàng. La Mã, cả ngoại giáo lẫn giáo hoàng, được coi là cùng một quyền lực. “Ba-by-lôn theo nghĩa đen là kẻ khởi xướng và ủng hộ sự bạo ngược cùng thói thờ hình tượng... Thành này và toàn bộ đế chế của nó đã bị người Ba Tư dưới quyền Si-ru đánh chiếm; người Ba Tư bị người Ma-xê-đoan khuất phục, và người Ma-xê-đoan lại bị người La Mã chinh phục; do đó La Mã đã thừa kế quyền lực của Ba-by-lôn xưa. Phương thức của La Mã là tiếp nhận sự thờ phượng các tà thần từ những nơi họ đã chinh phục; vì thế, bằng chính hành động của mình, La Mã đã trở thành kẻ thừa kế và nối dõi mọi sự thờ hình tượng của Ba-by-lôn cũng như mọi thứ do các thế lực kế vị Ba-by-lôn du nhập vào, và do đó kế thừa mọi sự thờ hình tượng trên đất”. La Mã, hay “Ba-by-lôn huyền bí”, chính là “thành lớn cai trị các vua trên đất” (Khải-huyền 17:18).