Na-xa-rét

Biệt lập; thường được cho là dạng tiếng Hy Lạp của từ tiếng Hê-bơ-rơ netser, nghĩa là một “chồi” hoặc “nhánh.” Tuy nhiên, một số người cho rằng tên thành phố này hẳn phải liên quan đến tên ngọn đồi phía sau nó, nơi có một trong những cảnh quan đẹp nhất ở Pha-lê-tin; theo đó, họ truy nguyên từ chữ Hê-bơ-rơ notserah, tức là người canh giữ hay canh gác, do đó chỉ ngọn đồi nhìn bao quát và bảo vệ một vùng rộng lớn.

Thành này không được nhắc đến trong Cựu Ước. Đây là quê hương của Giô-sép và Ma-ri (Lu-ca 2:39), và tại đây thiên sứ đã báo tin cho Nữ đồng trinh về sự giáng sinh của Đấng Mê-si-a (Lu-ca 1:26-28). Tại đây Đức Chúa Jêsus đã lớn lên từ thời thơ ấu cho đến tuổi trưởng thành (Lu-ca 4:16); và tại đây Ngài bắt đầu chức vụ công khai của mình trong nhà hội (Ma-thi-ơ 13:54), nơi dân chúng vấp phạm đến nỗi tìm cách xô Ngài xuống vực đá nơi thành được xây dựng trên đó (Lu-ca 4:29). Họ đã hai lần trục xuất Ngài khỏi ranh giới của họ (Lu-ca 4:16-29; Ma-thi-ơ 13:54-58); và cuối cùng Ngài rời khỏi thành, nơi Ngài không làm nhiều phép lạ vì sự không tin của họ (Ma-thi-ơ 13:58), rồi đến cư ngụ tại Ca-bê-na-um.

Na-xa-rét nằm giữa các rặng núi phía nam Li-ban, trên sườn dốc của một ngọn đồi, cách Biển Ga-li-lê khoảng 14 dặm và cách Núi Tha-bô khoảng 6 dặm về phía tây. Thành được xác định là làng en-Nazirah ngày nay, có khoảng sáu đến mười nghìn dân. Nơi này nằm “như trong một chiếc chén trũng” thấp hơn ngọn đồi so với thành cổ. Con đường giao thông chính giữa Ê-díp-tô và nội địa châu Á đi ngang qua Na-xa-rét gần chân núi Tha-bô, rồi từ đó đi lên phía bắc đến Đa-mách.

Từ lời của Na-tha-na-ên trong Giăng 1:46, người ta suy đoán rằng thành Na-xa-rét bị mang tiếng xấu, hoặc vì người ta cho rằng dân Ga-li-lê là tầng lớp thô lỗ và kém học thức, lại chịu ảnh hưởng lớn từ dân ngoại sống lẫn lộn với họ, hoặc vì phẩm chất đạo đức và tôn giáo của họ thấp kém hơn. Nhưng dường như không có lý do xác đáng cho những giả định này. Người Do Thái tin rằng, theo Mi-chê 5:2, Đấng Mê-si-a sẽ giáng sinh tại Bết-lê-hem, chứ không nơi nào khác. Na-tha-na-ên cũng có cùng quan điểm với đồng bào mình, và tin rằng điều “tốt lành” lớn lao mà mọi người đang mong đợi không thể đến từ Na-xa-rét. Đây có lẽ là điều Na-tha-na-ên muốn nói. Hơn nữa, dường như không có bằng chứng nào cho thấy dân cư xứ Ga-li-lê thua kém về bất kỳ phương diện nào, hay người Ga-li-lê bị khinh miệt vào thời Chúa chúng ta.

Dân số của thành phố này (nay khoảng 10.000 người) vào thời Đấng Christ có lẽ vào khoảng 15.000 đến 20.000 người.

“Nơi được gọi là ‘Nhà Thánh’ là một hang động bên dưới nhà thờ La-tinh, ban đầu dường như là một bể chứa nước. ‘Chót núi’, nơi diễn ra vụ mưu toan xô xuống vực, có lẽ là vách đá phía bắc: địa điểm truyền thống từ thời Trung cổ đã được chỉ ở một khoảng cách về phía nam. Không có địa điểm truyền thống nào có thể truy nguyên từ rất sớm, và chúng không có thẩm quyền lịch sử nào. Tên gọi Na-xa-rét có lẽ có nghĩa là ‘tháp canh’ (nay là en-Nasrah), nhưng trong Tân Ước lại liên hệ với Netzer, nghĩa là ‘nhánh’ (Ê-sai 4:2; Giê-rê-mi 23:5; Xa-cha-ri 3:8; 6:12; Ma-thi-ơ 2:23), từ ‘Người Na-xa-rét’ hoàn toàn khác với ‘Người Na-xi-rê’.”