Ga-li-lê

Vùng, vòng tròn. Sa-lô-môn thưởng cho Hi-ram vì những sự giúp đỡ của ông bằng cách ban tặng một đồng bằng trên vùng cao giữa các núi của Nép-ta-li. Hi-ram không hài lòng với món quà và gọi nơi đó là “đất Ca-bun” (xem mục này). Người Do Thái gọi là Galil. Nơi đây trong thời gian dài vẫn có các cư dân bản địa sinh sống, do đó được gọi là “xứ Ga-li-lê của dân ngoại” (Ma-thi-ơ 4:15), và cũng gọi là “Thượng Ga-li-lê” để phân biệt với phần mở rộng lớn về phía nam sau này, thường được gọi là “Hạ Ga-li-lê”. Vào thời Chúa chúng ta, Ga-li-lê bao gồm hơn một phần ba miền Tây Pa-lét-tin, trải dài “từ Đan ở phía bắc, dưới chân núi Hẹt-môn, đến các rặng núi Cạt-mên và Ginh-bô-a ở phía nam, và từ thung lũng Giô-đanh ở phía đông băng qua các đồng bằng tráng lệ Gít-rê-ên và Ạt-cơ đến bờ Địa Trung Hải ở phía tây”. Xứ Pa-lét-tin được chia thành ba tỉnh: Giu-đê, Sa-ma-ri và Ga-li-lê; Ga-li-lê bao gồm toàn bộ khu vực phía bắc (Công-vụ các Sứ-đồ 9:31) và là tỉnh lớn nhất trong ba tỉnh.

Đây là nơi diễn ra một số sự kiện đáng nhớ nhất trong lịch sử Do Thái. Ga-li-lê cũng là quê hương của Chúa chúng ta trong ít nhất ba mươi năm cuộc đời Ngài. Ba sách Phúc Âm đầu tiên chủ yếu ghi chép chức vụ công khai của Chúa chúng ta tại tỉnh này. “Toàn bộ tỉnh này được bao bọc bởi vầng hào quang của những sự liên hệ thánh khiết gắn liền với cuộc đời, công việc và sự dạy dỗ của Đức Chúa Jêsus người Na-xa-rét”. “Đáng chú ý là trong số ba mươi hai ẩn dụ tuyệt đẹp của Ngài, có không dưới mười chín ẩn dụ được phán tại Ga-li-lê. Và cũng thật đáng chú ý khi trong số toàn bộ ba mươi ba phép lạ lớn của Ngài, có hai mươi lăm phép lạ được thực hiện tại tỉnh này. Phép lạ đầu tiên của Ngài được thực hiện tại tiệc cưới ở Ca-na xứ Ga-li-lê, và phép lạ cuối cùng sau khi phục sinh là trên bờ biển Ga-li-lê. Tại Ga-li-lê, Chúa chúng ta đã giảng Bài giảng trên núi, cùng các bài giảng luận về ‘Bánh Sự Sống’, về ‘Sự Thanh Sạch’, về ‘Sự Tha Thứ’, và về ‘Sự Khiêm Nhường’. Tại Ga-li-lê, Ngài đã kêu gọi những môn đồ đầu tiên; và tại đó đã diễn ra cảnh tượng vinh hiển khi Ngài Hóa Hình” (sách Through Samaria của Porter).

Khi Tòa Công luận chuẩn bị tiến hành kế hoạch kết án Chúa chúng ta (Giăng 7:45-52), Ni-cô-đem đã can thiệp bênh vực Ngài. (So sánh Phục-truyền Luật-lệ Ký 1:16, 17; Phục-truyền Luật-lệ Ký 17:8.) Họ trả lời: “Ngươi cũng là người Ga-li-lê sao?... từ xứ Ga-li-lê chẳng hề có tiên tri nào dấy lên cả”. Lời nói này của họ “không đúng về mặt lịch sử, vì ít nhất có hai đấng tiên tri đã xuất thân từ Ga-li-lê, là Giô-na ở Gát-Hê-phe, và đấng tiên tri vĩ đại nhất trong các đấng tiên tri là Ê-li ở Tê-sê-be, và có lẽ cả Na-hum cùng Ô-sê nữa. Sự khinh miệt của họ đối với Ga-li-lê đã khiến họ bỏ qua tính chính xác lịch sử” (Alford, Com.).

Giọng nói của người Ga-li-lê khác với người Giê-ru-sa-lem vì âm rộng và trầm hơn (Mác 14:70).