Ti-bê-ri-át

Một thành phố, ngày nay là Tubarich, nằm ở bờ tây biển Ti-bê-ri-át. Thành được cho là do Hê-rốt An-ti-ba lập nên (năm 16 SCN), trên nền tảng tàn tích của một thành phố cổ hơn tên là Rắc-cát, và được ông đặt tên theo Hoàng đế Tiberius. Thành phố chỉ được nhắc đến ba lần trong lịch sử chức vụ của Chúa chúng ta (Giăng 6:1, 23; Giăng 21:1).

Năm 1837, khoảng một nửa dân cư đã thiệt mạng do động đất. Dân số thành phố hiện nay khoảng sáu ngàn người, gần một nửa là người Do Thái. “Chúng ta không thấy chép rằng Chúa từng bước vào thành phố này. Lý do có lẽ là vì về thực chất đây là một thành phố ngoại giáo, dẫu tọa lạc trên đất Do Thái. Hê-rốt, người sáng lập thành, đã đem đến đây nền nghệ thuật Hy Lạp, sự thờ thần tượng của La Mã và thói dâm loạn ghê tởm của châu Á. Trong thành có một nhà hát dành cho các vở hài kịch, một công trường, một sân vận động, một cung điện lợp mái mạ vàng phỏng theo các cung điện ở Ý, các tượng thần La Mã và tượng bán thân của các hoàng đế được phong thần. Đấng vốn chỉ được sai đến cùng những chiên lạc mất của nhà Y-sơ-ra-ên hẳn đã lánh xa những cảnh tượng như vậy” (Manning’s Those Holy Fields).

Sau khi Giê-ru-sa-lem sụp đổ (năm 70 SCN), Ti-bê-ri-át trở thành một trong những nơi cư ngụ chính của người Do Thái ở Pa-lét-tin. Nơi đây là trung tâm chính yếu của họ trong hơn ba trăm năm. Từ khoảng năm 150 SCN, Tòa Công Luận đã chuyển về đóng tại đây và thành lập các trường phái ra-bi nổi tiếng vang dội. Tại đây, bộ Talmud Giê-ru-sa-lem (hay Talmud Pa-lét-tin) đã được biên soạn vào khoảng đầu thế kỷ thứ năm. Cũng nhờ trường phái ra-bi này mà chúng ta có bộ Masora, một “tập hợp các truyền thống lưu truyền các bài đọc văn bản tiếng Hê-bơ-rơ của Cựu Ước, và bảo tồn cách phát âm tiếng Hê-bơ-rơ qua hệ thống nguyên âm”. Trong hình thức nguyên bản và trên mọi bản viết tay, tiếng Hê-bơ-rơ được viết không có dấu nguyên âm; vì thế, khi tiếng Hê-bơ-rơ không còn là ngôn ngữ nói phổ biến, việc biết cần chèn nguyên âm nào giữa các phụ âm trở nên tối quan trọng. Điều này được cung cấp bởi bản Masora, và do đó các nguyên âm này được gọi là “các dấu nguyên âm Masoretic”.