Si-đôn

Nơi đánh cá, một thành ven bờ Địa Trung Hải, cách Ty-rơ khoảng 25 dặm về phía bắc. Thành mang tên con “trưởng nam” của Ca-na-an, cháu nội Nô-ê (Sáng-thế Ký 10:15, 19). Đây là nơi định cư đầu tiên của người Phê-ni-xi trên bờ biển Ca-na-an, và nhờ các mối quan hệ thương mại rộng lớn mà trở thành một thành “lớn” (Giô-suê 11:8; 19:28). Đây là thành mẹ của Ty-rơ. Thành nằm trong phần đất bắt thăm của chi phái A-se, nhưng chưa bao giờ bị khuất phục (Các Quan Xét 1:31). Người Si-đôn đã hà hiếp Y-sơ-ra-ên trong thời gian dài (Các Quan Xét 10:12). Từ thời Đa-vít, vinh quang của thành bắt đầu suy tàn, và Ty-rơ, “gái đồng trinh” của thành (Ê-sai 23:12), đã vươn lên chiếm vị trí trổi hơn. Sa-lô-môn đã kết thông gia với người Si-đôn, và do đó hình thức thờ hình tượng của họ đã thâm nhập vào xứ Y-sơ-ra-ên (1 Các Vua 11:1, 33). Thành này nổi tiếng về nghề thủ công và nghệ thuật, cũng như về thương mại (1 Các Vua 5:6; 1 Sử-ký 22:4; Ê-xê-chi-ên 27:8). Thành thường được các đấng tiên tri nhắc đến (Ê-sai 23:2, 4, 12; Giê-rê-mi 25:22; 27:3; 47:4; Ê-xê-chi-ên 27:8; 28:21, 22; 32:30; Giô-ên 3:4). Chúa chúng ta đã đến thăm “bờ cõi” Ty-rơ và Si-đôn (xem mục này), Ma-thi-ơ 15:21; Mác 7:24; Lu-ca 4:26; và nhiều người từ vùng này đã đến để nghe Ngài giảng dạy (Mác 3:8; Lu-ca 6:17). Từ Si-đôn, nơi thuyền ghé vào sau khi rời Sê-sa-rê, Phao-lô cuối cùng đã nhổ neo đi La-mã (Công-vụ các Sứ-đồ 27:3, 4).

Thành này nay là một thị trấn có 10.000 dân, với tàn tích của các bức tường được xây dựng vào thế kỷ XII SCN. Năm 1855, cỗ quan tài bằng đá của Eshmanezer được phát hiện. Từ văn tự Phê-ni-xi trên nắp quan tài, có vẻ như ông là một “vua của người Si-đôn”, có lẽ vào thế kỷ III TCN, và mẹ ông là nữ tế lễ của Át-tạt-tê, “nữ thần của người Si-đôn”. Trong văn tự này, Ba-anh được nhắc đến như là thần tối cao của người Si-đôn.